Açılış Sayfam Yap   Sık Kullanılanlara Ekle   

   Anasayfa          Künye          Yazar Girişi         Sitene Ekle         Arşiv
 
Köşe Yazısı - Ermenilerin Azerbaycan topraklarına göçürülmesi - http://www.habergunebakis.com/
   
 

Doç.Dr.Elçin Ahmedov ¬

Doç.Dr.Elçin AHMEDOV

 Ermenilerin Azerbaycan topraklarına göçürülmesi

 Yazı Boyutu

 Tarih : 08.06.2011 - 00:14:56


Ermenilerin Azerbaycan topraklarına göçürülmesi

 

Son iki yüzyılda halkımıza karşı Ermeni milliyetçileri tarafından gerçekleştirilen etnik temizlik, soykırım ve saldırganlık politikası Azerbaycan tarihinin facialarla, aynı zamanda kanlı olaylarla dolu çok acı aşamalarını oluşturmaktadır. Bu milliyetçi-şovenist politikanın temel amacı Azerileri tarihi topraklarından kovmakla bu ezelî Azerbaycan topraklarında Ermenilerin uydurdukları "Büyük Ermenistan" devletini kurmak olmuştur.

   Ermenistan'ın bu cinayet politikasının devamlılığını kanıtlayan olgu şu ki, sadece XX yüzyılda Azeriler 4 kez - 1905-1907, 1918-1920, 1948-1953 ve nihayet 1988-1993 yılları arasında ermeni milliyetçileri tarafından işlenen soykırıma maruz kalmıştır.

  Tarihi bilgiler gösteriyor ki, stratejik açıdan önemli bir öneme sahip olan Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinin dağlık bölümüne İran'dan ve Türkiye'den çok sayıda Ermeni nüfusunun aktarılmasına XIX yüzyılın başlarında başlanmıştır. Bu dönemde bölgenin zengin doğal kaynakları üzerinde kontrolü ele geçirmek isteyen Çarlık Rusyası XVIII yüzyılın sonu - XIX yüzyılın başlarında Türkiye ve İran'a karşı savaş yürütürken "Ermeni unsuru"-ndan siyasi alet olarak kullanmıştır.

  XIX yüzyılın başlarında Kafkasya Kuvvetleri Genel Komutanı P.D.Sisyanov Gence'yi işgal ettikten sonra, 22 Mayıs 1805 yılı 19 N-li raportunda yazıyordu ki, Karabağ kendisinin coğrafi konumuna göre Azerbaycan'ın, ayrıca İran'ın kapısı olarak görülüyor, bu yüzden de onu itaette tutmalı ve burada konumumuzu sağlamlaştırmaya daha fazla gayret gösterilmelidir.

    Böyle bir amaç kısa sürede hayata geçirildi. 14 Mayıs 1805 yılında Karabağ hanı İbrahim hanla general Sisyanov arasında anlaşma imzalandı. Qarabağ Hanlığı Rusya'ya birleştikten sonra P.D.Sisianov hemen Karabağ'da çarizmin tutumunu pekiştirmek için Güney Kafkasya'nın diğer eyaletlerinden Ermenileri buraya aktarmaya başladı.

   Karabağ nüfusu ve etnik içeriği hakkında ayrıntılı bilgi veren önemli belge çar memurları Yermolov ve Mogilyovski tarafından tertip edilen "Karabağ eyaletinin tasviri"ne göre, 1823 yılında Karabağ eyaletinde toplamda 20 bin 95 aile, bunlardan 15 bin 729’u Azerbaycanlı ve 4 bin 366-sı ermeni ailesi olmuştur. Yani, henüz 1823 yılına kadar Karabağ aktarılan Ermenilerin sayesinde eyalette toplam sayıları artarak 4 bin 366’ya ulaşmıştır .

  Karabağ'ın dağlık kısmında Ermeni nüfusunun bir hayli derecede çoğaltılması XIX yüzyılın 20 yıllarında, özellikle Güney Kafkasya'nın Rusya tarafından işgal edilmesinden sonra vuku bulmuştur. 1804-1813’cü, 1826-1828 yılları Rusya-İran ve 1828-1829’cu yıllarda Rusya-Türkiye savaşları sırasında, hem de sonraları ermenilerin İran, Türkiye ve Güney Azerbaycan'dan kitlesel biçimde Güney Kafkasya'ya, özellikle Karabağ'a aktarılması sonucunda burada onların sayısı her yıl artmaya başladı.

   Çarlık Rusyasının Kafkasya'yı işgal etmesini N.N.Şavrov açıkça söylüyor ve bu amaçla söz konusu araziye ilk olarak başka milletlerin aktarılmasını ile ilgili yazıyordu: "Biz sömürgecilik faaliyyetimize Kafkasya'ya Rus nüfusunun değil, yabancıların getirilmesiyle başladık. Ülkede istenmeyen unsurlar sayılan bu kolonistlerden Tiflis ve Yelizavetpol (Gence) guberniyalarında koloniler yarattık. Onlara en iyi topraklar ayrıldı ve çeşitli imtiyazlar verildi ".

  Karabağ'ın dağlık bölümüne öncelikle resmen 124 bin, daha sonra ise gayri-resmi olarak hayli Ermeni aktarılmıştır. Toplamda, 1828-1830’cu yıllarda Karabağ'ın dağlık bölümüne 200 bin Ermeni aktarılmıştır. Bu bilgileri N.N.Şavrov şöyle tasvir ediyor: "1828-1830’cu yıllar Savaşı bittikten sonra biz 40 binden fazla İran ve 84 bin Türkiye Ermenisi göçürüb, onları hemen Ermeniler yaşamayan Yelizavetpol ve İrevan guberniyalarında, Tiflis, Borçalı, Akalsıkı, Akalkalaki bölgelerinin en iyi devlet topraklarında yerleştirdik. Onların yerleşmeleri için 200.000 desyatinden çok hazine toprağı ayrılmış ve onlar için Müslümanlardan 2 milyon liralık özel topraklar satın alınmıştı. Aynı ermeniler Yelizavetpol guberniyasının dağlık bölümü (Karabağ'ın dağlık bölümü öngörülüyor - E.A.) ve Sevan Gölü'nün kıyılarında yerleştirildiler. Bunu da dikkate almak gerekir ki, resmi olarak aktarılan 124 bin Ermeni'den başka, buraya gayri-resmi göç edenlerle birlikte sayıları 200 bin kişiden fazladır" .

Bu bilgi gösteriyor ki, aktarılan Emeniler, özellikle Ermeniler yaşamayan veya az Ermeni yaşayan bölgelerde yerleştirildiler. Buradan bile belli oluyor ki, XIX yüzyılın başlarına, özellikle Türkmençay anlaşmasına kadar Azerbaycan'ın Gence ve Erivan guberniyalarında Ermenilerin sayısı çok az olmuştur.

   Böylece, Türkmençay mukavelesinden sonraki iki yılda Çarlık Rusya'nın himayesi sonucunda Ermeniler Azerbaycan'ın çeşitli yerlerinde, özellikle Karabağ'ın dağlık kısmında yerleşmeği başardılar. Çarizmin Ermenilere olan bu ilgi ve himayesi devam eden yıllarda da kendini göstermekteydi.

   XIX yüzyılın sonu - XX yüzyılın başlarında Güney Kafkasya'ya Ermenilerin aktarılması sürdürüldü. Sadece 1896 yılından 1908 yılına kadar geçen 13 yılda Kafkasyaya 400 bin Ermeni göçürülmüşdü. Bu konuda N.N.Şavrov yazıyor: "1896 yılında general-adyutant Şeremetyev Zakafkasyada yaşayan Ermeniler ile ilgili verdiyi bilgisinde bunların sayısının 900 bin kişi olduğunu göstermiştir. 1908 yılında ise sayıları 1 milyon 300 bin kişiye ulaşmıştır, yani bu süre zarfında Ermeniler 400 bin kişiden fazla çoğalmışlardır. Şu anda Zakafkasyada yaşayan 1 milyon 300 bin ermeni'den 1 milyonu bu toprakların köklü sakinleri değiller. Onları buraya biz getirdik" .

   Genellikle, Karabağ'ın dağlık bölümüne Ermenilerin aktarılması bölgede demografik durumu ciddi etkiledi. 1897 yılında nüfusun listeye alınması sırasında Karabağ'da yaşayan 54 bin 841 aileden 29 bin 350’nin Azeri, 18 bin 616’nın ise Ermeni ailesi olduğu bildirildi. 1917 yılında ise Karabağ'da Ermenilerin sayısı gelmelerin sayesinde artarak toplam nüfusun % 46’nı, Azeriler ise %51’ni oluşturmuştur .

  1917 yılının "Kavkazski kalendar" mecmuasında yazılana göre Karabağ'da 199 bin Azeri (58,3%) ve 142 bin ermeni (41,7%) yaşıyordu. Görüldüğü gibi Çarlık Rusyasının himayesi sayesinde suni olarak ermenilerin aşama aşama aktarılıp Karabağ'da yerleştirilmesine rağmen Azeriler bu toprakların ezeli sakinleri olarak tüm dönemlerde çoğunluk teşkil etmişlerdir.

"Kavkazski kalendar"ın kroniklerinde verilen istatistiksel veriler gösteriyor ki, Ermenistan'ın şimdiki ülkesinde de önceleri Azeriler Ermenilerden hayli çok olmuştur. Örneğin, 1886 yılında Gence (Yelizavetpol) guberniyasının Zengezur kazasındakı 326 köyden 154-ü Azeri köyü (% 45,7), 91-i Kürt köyü (% 27,8 ve sadece 81-i Ermeni köyü (% 24,8) olmuştur .

1889 yılında Zengezur bölgesinin Azeri nüfusu ermeni nüfusundan 1500 kişi çok olmuştur. 1897 yılında ise Zengezurun nüfusu 142 bin kişi olmuştur ki, onlardan 71,2 bini (50,1%) Azeri, 63,6 bin kişi ise (44,8%) ermeni olmuştur .

   Ermenistan Merkez İstatistik İdaresi'nin 1962 yılında yayınlanmış istatistik mecmuasında gösteriliyor ki, 1831 yılında Erivan şehrinin 18 bin 766 kişi nüfusunun 15 bin 992’si, 1866 yılında ise 27 bin 246 kişiden 23 bin 627’si Azerbaycanlı olmuştur (yani nüfusun % 85,2’si) .

Z. Kirokodyanın 1932 yılında Erivan'da yayınlanmış "Sovyet Ermenistanının nüfusu 1831-1931" kitabında da belirtiliyor ki, Erivan guberniyasının Erivan, Eçmiedzin, Yeni Beyazıt, Aleksandropol kazalarında, Yelizavetpol (Gence) guberniyasının Zengezur ve Kazak-Dilican kazalarında, Tiflis guberniyasının Lori-Pembek (Borçalı ilçesi) kazasında 2310 yerleşimbölgesinden 2000-i Azerilere ait olmuştur. Erivan'da yaşayan 10 bin nüfusun 7 bini Azerbaycanlı olmakla beraber, aynı zamanda Hanlığı yöneten 40 kişinin hepsi Azeriler olmuşlardır .

  Erivan guberniyasının 1920 yılına kadar Azerbaycan'a dahil olan kazalarında, özellikle Erivan kazasında Azerbaycanlı nüfusun sayısı hayli fazla olmuştur. Örneğin, kazada bulunan 99 bin kişiden 62,6 bini Azerbaycanlı (% 66), 36,4 bin kişiyi Ermeni (% 34) olmuştur.

Erivan guberniyasının Eçmiedzin, Yeni Beyazıt, Sürmeli kazalarında ise Azeriler nüfusun üçte birini teşkil etmiştir. 1 Ocak 1916 yılına ait olan bilgiye göre bu ülkelerde nüfusun etnik içeriyi yine Azerilerin lehine fazlalık teşkil ediyordu. Erivan kazasında 74,2 bin kişi veya % % 48, Zengezur kazasında 119,5 bin veya % 53,3, Yeni Beyazıt kazasında 50,7 bin kişi, Sürmeli kazasında 45 bin kişi Azerbaycanlı olmuştur. Bu rakamlar açık şekilde gösteriyor ki, XIX ve XX yüzyılların başlarında şimdiki Ermenistan topraklarında yerel halk olan Azeriler çoğunluk teşkil etmişlerdir .

  Ermeni milliyetçileri XIX yüzyılın sonunda - 1885 yılında Marseldə "Armenakan", 1887 yılında Cenevre'de "Kınçak", 1890 yılında ise Tiflis'te "Taşnaksütyun" partilerini kurdular. Bundan sonra, Ermenilerin "Büyük Ermenistan" kurma iddiaları yeni aşamaya ayak bastı.

_____________________________

[1] Halilov H. Karabağın ulus dünyası, Bakü, “Azerneşr”, 1992, s.16.

[1] Azerbaycan tarihi. En eski zamanlardan XX asra kadar. Ders kitabı. Bakü, “Azerneşr”, 1994, s.271-272.

[1] Halilov H. Karabağın ulus dünyası, Bakü, “Azerneşr”, 1992, s.17.

[1] Şavrov N.N. Kafkasyada Rusiya çıkarlarına tehlike: Gelecekte Muğanın yabancılara verilmesi, Bakü, “Elm”, 1990, s.63.

[1] Aynı yerde, s.63.

[1] Halilov H. Karabağın ulus dünyası, Bakü, “Azerneşr”, 1992, s.19.

[1] Memmedov H., Memmedov N., Türkiye’de ve Azerbaycan’da ermeni milliyetcilerinin cinayetleri, Bakü, 2006, s.46.

[1] Memmedov İ., Esedov S., Ermenistan Azerbaycanlıları ve onların acı akibeti (kısa tarihi oçerk), Bakü, “Azerbaycan”, 1992, s.23.

[1] Memmedov H., Memmedov N., Türkiye’de ve Azerbaycan’da ermeni milliyetcilerinin cinayetleri, Bakü, 2006, s.25.

[1] Memmedov İ., Esedov S., Ermenistan Azerbaycanlıları ve onların acı akibeti (kısa tarihi oçerk), Bakü, “Azerbaycan”, 1992, s.22.

[1] Aynı yerde, s.23.


4508 Kişi Tarafından Okundu.

Yazdır Yorum Ekle Tavsiye
 
1 2 3 4 5   Bu Yazıya Toplam 45 Puan Verildi
 Kaynak :  Doç.Dr.Elçin AHMEDOV

 Kategori ¬ Köşe Yazısı

  Yorum ( 0 )   

Kayıtlı Yorum Bulunmuyor.

 

 Bu Yazara Ait Diğer Yazılar

Ermenistanın devlet terörü politikası ve Azerbaycana karşı saldırganlığının sonuçları

 04.07.2014

Ermenistanın devlet terörü politikası ve Azerbaycana karşı saldırganlığının sonuçları

 19.03.2014

Modern jeoplitik şartlarda Azerbayca’ın dinamik kalkınma göstergeleri (2)

 16.12.2013

Modern jeopolitik şartlarda Azerbaycan’ın dinamik kalkınma göstergeleri

 20.10.2013

Haydar Aliyevin dış politika çizgisi yeni ve dinamik gelişme aşamasında

 27.06.2013

Haydar Aliyevin dış politikasında Avrupa kurumları ile işbirliği

 21.05.2013

Ermenistanın etnik temizlik, soykırım ve saldırganlık politikasının aşamaları

 31.03.2013

Azerbaycan-NATO ilişkilerinin yeni aşaması

 13.02.2013

Azerbaycanın NATO ile işbirliğinin geliştirilmesi

 20.12.2012

Nato ile işbirliği kapsamında Azerbaycan...

 29.10.2012

Azerbaycanın Avrupa Konseyi ile işbirliğinin yeni aşaması

 28.07.2012

Azerbaycan’ın tarihi kültür merkezi ve Karabağ’ın baş tacı olan Şuşa

 06.06.2012

Azerbaycanın Avrupa Konseyi ile ilişkilerin genişlemesi

 12.04.2012

Avrupa Konseyinin oluşturulması

 26.02.2012

Azerbaycanın Avrupa Birliği ile siyasi ilişkilerinin genişletilmesi

 05.12.2011

Avrupa kurumlara entegrasyon çerçevesinde Azerbaycan Cumhuriyeti

 08.11.2011

Ermenistanın Azerbaycana karşı saldırısı ve Türkiyenin politikası

 25.09.2011

Ermenistan’ın Azerbaycan’a toprak iddaaları ve saldırganlık politikası

 08.08.2011

XX yüzyılın başlarında Ermenilerin Azerbaycanlılara karşı etnik temizleme ve soykırım politikası

 12.07.2011

Ermenilerin Azerbaycan topraklarına göçürülmesi

 08.06.2011

Hocalı gerçeklerinin dünyaya anlatılması ve uluslararası alanda yayılması

 16.04.2011

Ermenilerin Hocalıda yaptıkları soykırım

 29.03.2011

Ermenistan’ın etnik temizlik, soykırım ve işgalcilik politikasının sonuçları

 05.03.2011

Dağlık Karabağ probleminin uluslararası hukuki yönleri

 24.01.2011

Ermenistanın Azerbaycana karşı toprak iddiaları

 14.01.2011

 
 SON DAKİKA
 
 

 Duyuru
  HABERGÜNEBAKIŞ FACEBOOKTA  

  HABERGÜNEBAKIŞI DÜNYA DİLLERİNDE OKUMA  

  TÜRKİYE-GÜRCİSTAN HABERCİ GAZETESİNİ JPEG OLARAK OKU  

  Site videosunda Yaşamın İçinden Türkiye Programı fragmanı  

 
 Köşe Yazıları

İlker ÇAKAN

İlker ÇAKAN ¬
“Sanatçı; toplumun dertlerini, sorunlarını algılayan insan demektir”

Yasin TEMİZKAN

Yasin TEMİZKAN ¬
15 Temmuz Demokrasi Zaferi

Prof. Dr.Reşat KASAP

Prof. Dr.Reşat KASAP ¬
Demokrasinin gelişmesinde ve sağlıklı bir toplumun oluşumunda

Doç. Dr. Meral MERT

Doç. Dr. Meral MERT ¬
Şeker hastalığı

Sadullah KAVAK

Sadullah KAVAK ¬
Vatandaş ve insan olmamızın gereği üretmek

İbrahim UYAR

İbrahim UYAR ¬
MÜSİAD Türkiye’de 86, yurtdışında 68 ülkede 181 noktada

Ali KOPLAY

Ali KOPLAY ¬
Bütçe dışı fon uygulamaları ve Türkiye Varlık Fonu (2)

Av. Fatih SARIOĞLU

Av. Fatih SARIOĞLU ¬
Gürcistanda orturum başvurusunun reddine itiraz davası

Prof MuhittinYÜREKLİ

Prof MuhittinYÜREKLİ ¬
Batı

Doç.Dr.Elçin AHMEDOV

Doç.Dr.Elçin AHMEDOV ¬
Ermenistanın devlet terörü politikası ve Azerbaycana karşı saldırganlığının sonuçları

Doç MürtezaHASANOĞLU

Doç MürtezaHASANOĞLU ¬
Dünyanın düzeni nereye gidiyor?

Dr. Emine ÖKSÜZOĞLU

Dr. Emine ÖKSÜZOĞLU ¬
Hz. Peygamber hürmetine, dön yüzünü bana

Abdil KOÇ

Abdil KOÇ ¬
Ne kadar çevreciyiz?

Leman HALİLOVA

Leman HALİLOVA ¬
Kafkasyanın iki önemli stratejik müttefiki

Cemal TUZCUOĞULLARI

Cemal TUZCUOĞULLARI ¬
Yaratıcı muhasebe stratejileri(1)

Hasan AZAKLI

Hasan AZAKLI ¬
Dünyada nadir bir örnek; iki ülke bir gazete, TÜRKİYE-GÜRCİSTAN HABERCİ GAZETESİ

Naile MEMMEDOVA

Naile MEMMEDOVA ¬
Avrupa oyunları; neden Azerbaycan?

Kübra IŞIK

Kübra IŞIK ¬
Aşırı terleme (Hiperhidroz)
 
 
Bugün için Haber Eklenmedi.
 
 Takvim
 
 Ziyaretçi İstatistikleri
   
 Online : 3
 Bugün : 102
 Dün : 686
 Toplam : 1085843
 Ip No : 34.237.51.159
     

 
 Son Haberler
 
 Popüler Haberler
 
 Döviz Bilgileri

Bilgilere Geçici Olarak Ulaşılamıyor.

 
 Hava Durumu



 
 Reklam
 Reklam
 Reklam

 



 
 

   © Copyright - 2009- http://www.habergunebakis.com/ - Habergunebakis.com'da yayınlanan her türlü yazı ve haber kaynak belirtilmeden kullanılamaz. Sayfalarımızda kaynak belirtilerek yayınlanan haberler ilgili kaynağa aittir ve bu haberlerin kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi/kuruma ait olacaktır. Başka kaynak veya yazarlara ait yazılardan dolayı Haber Güne Bakış sorumlu tutulamaz.

Bu site

HABER GÜNE BAKIŞ

altyapısını kullanmaktadır.