Haber: İlker ÇAKAN
Rize Dernekleri Federasyonu ile Rize Ticaret Borsası tarafından; Başbakanlık Türk Tanıtma Fonunun katkılarıyla ve Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı’nın destekleriyle düzenlenen “Yeşil Altın- Türk Çayının Markalaştırılması ve Uluslar arası Tanıtımı 2023 Vizyonu Çalıştayı” Rize Ticaret Borsası toplantı salonunda başladı. Çalıştayın açılışında; Rize Dernekleri Federasyonu Başkanı Dr. Süleyman Basa, Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, Çaykur Genel Müdürü İmdat Sütlüoğlu, Rize Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Arif Yılmaz, Rize Belediye Başkanı Halil Bakırcı, Rize Valisi Seyfullah Hacımüftüoğlu, Gümrük ve Tekel Bakanı Hayati Yazıcı birer konuşma yaptılar.
Daha sonra oturum başkanlığını Çaykur Genel Müdürü İmdat Sütlüoğlu’nun yönettiği “2023’e giderken Türk çayı” konulu panel ile oturum başkanlığını Rize Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Osman Karamustafa’nın yaptığı “Markalaşma ve önemi” konulu paneller düzenlendi. Daha sonra ise Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan’ın yönettiği “ Dünyada niçen marka değiliz?” konulu panel düzenlendi.
RizeTicaret Borsası Başkanı Rize Rernekleri Federasyonu Başkanı
Mehmet Erdoğan Dr. Süleyman Basa
Bu panellerde konuşmacı olarak katılanlar ise şöyledir; Gürcistan- Acara Özerk Cumhuriyeti Tarım Bakanı Temsilcisi Irakı Surmanidze, Rize Ticaret Borsası Başkanı Resul Okumuş, Rize Üniversitesi Rektör Prof. Dr. Arif Yılmaz, Rize Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Osman Karamustafa, Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği Başkanı Ahmet Hamdi Gündoğan, Rize Ziraat Odası Başkanı Nevzat Paliç, Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Feramuz Özdemir, RTS Meclis Üyesi, Çay Komitesi Başkanı Şakir Öztürk, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Daire Başkanı Ümit Bayram Kutlu, Türk Patent Enstitüsü Markalar Daire Başkanı Mustafa Dalkıran, Ekonomi Bakanlığı, Markalaşma Destek Şube Müdürü Mehmet Ali Kılıçkaya, Ekonomi Bakanlığı, İhracat Genel Müdürlüğü, Hasan Önoğul, Jülide Çermikli, TSE Marmara Bölge Müdürü Mehmet Hüsrev, Türk Patent Enstitüsü Markalar Daireler Başkanlığı Hakan Kızıltepe, PARAGON Danışmanlık Hülya Çaylı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Müşaviri Bahattin Bozkurt, Rize Üniversitesi Yard. Doç. Dr. Ali rıza Saklı, Maltepe Üniversitesi Yard. Doç. Dr. Hamit Vanlı, Çaykur Genel Müdür Yardımcısı Süleyman Pınarbaşı, Doğadan Çay Yunus Çalışkan, Doğuş Çay Cemal Alpaslan Karakan, Lipton Çay Muammer Işıklıgil, Oba Çay Bülent Bayar. Çalıştayın açılışına ayrıca Artvin Valisi Necmettin Kalkan’da katıldı. “Yeşil Altın- Türk Çayının Markalaştırılması ve Uluslar arası Tanıtımı 2023 Vizyonu Çalıştayı’nın” açılışında bir konuşma yapan Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı şunları söyledi;

Gürcistan- Acara Özerk Cumhuriyeti Lipton Çay Fabrika Müdürü
Tarım Bakanı Temsilcisi Irakı Surmanidze Muammer Işıklıgil
Kişi başına çay tüketiminde de yine dünyada ilk sıradayız
“Başlamak, başarmak demektir. Çay için eylem planı hazırladık. Kaçak çayın ülkemize girmemesi için yoğun gayret ediyoruz. Bu nedenle mevcut çay stokların kontrol altında tutuyoruz. Çayın dünya pazarlarında bir marka değeri kazanması için çay üretiminin bütün aşamaları ve pazarlanması önemlidir. Kalitenin, markalaşmanın ilk adımıdır. Türk Çayı ve altında oluşacak markalarla, Türk çay içme kültürü ve diğer geleneksel unsurlar dünyaya tanıtılacaktır. Hektar başına elde edilen çay ürünü bazında Türkiye, 2 bin 618 kilogram ile dünya birincisi konumunda bulunmaktadır. Kişi başına çay tüketiminde de yine dünyada ilk sıradayız. Hedefimiz, hem üretim hem dünya pazarlarına sunumunda, Türk çayını, alternatifi olmayan bir içecek haline getirmektir.
Çaykur Genel Müdürü İmdat Sütlüoğlu Rize Ticaret Borsası Başkanı
Çay çalıştayına katılanlara Mehmet Erdoğan-Rize Dernekleri
katılım belgesi verirken Federasyonu Başkanı Dr. Süleyman Basa
10 markadan biri mutlaka “Rize Çayı-Türk Çayı” olmalıdır
Hükümet olarak, 2023 yılına kadar dünya çapında en az 10 marka üretme hedefi koyduk. Bu 10 markadan biri mutlaka “Rize Çayı-Türk Çayı” olmalıdır. Ülkemizde, sudan sonra en çok içilen, sağlık yönünden bilimsel olarak yararları kanıtlanan organik Türk Çayını bir marka olarak dünyaya tanıtmak hepimizin ortak gayesidir. Kaliten, markalaşmanın ilk adımıdır. Her kaliteli ürün marka değildir. Markalaşma, kaliteyi pazarlama stratejisidir.
Önce bütün bu süreçlerdeki aksayan yönleri doğru tespit edip, mükemmel üretim ve pazarlama sistemini oluşturmalıyız. Günümüz dünyasının ekonomik ilişkilerinde bu durumun birçok örneği mevcuttur. Doğru pazarlama stratejilerini kullanan bir firma Afrika'nın, Güney Amerika'nın yoksul bölgelerinin yegane zenginliği olan kahve çekirdeğini uluslararası bir marka haline getirerek, yüksek kar marjıyla pazarlayabilmektedir. Bu güç de o ürünü bir marka haline getirebilme yeteneğidir.
Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı
Türk çayını, alternatifi olmayan bir içecek haline getirmek
Hem üretiminde hem dünya pazarlarına sunumunda, Türk çayını, alternatifi olmayan bir içecek haline getirmektir. Ülkemizde, sudan sonra en çok içilen, sağlık yönünden bilimsel olarak yararları kanıtlanan organik Türk çayını bir marka olarak dünyaya tanıtmak hepimizin ortak gayesidir. Hükümet olarak, 2023 yılına kadar dünya çapında en az 10 marka üretme hedefi koyduk. Bu 10 markadan biri mutlaka “Rize Çayı-Türk Çayı” olmalıdır. Dünya çapında marka üretmenin, aynı zamanda kendi kültürünü tanıtmak ve transfer etmek anlamına da gelmektedir. “Turkish Tea” olarak adlandırılacak olan Türk çayı ve altında oluşacak markalarla, Türk çay içme kültürü ve diğer geleneksel unsurlarımız dünyaya tanıtılacaktır. Türk çayını markalaştırıp yurt dışına ihraç ettiğimizde, çayımızın değeri artacak ve öncelikle yaş çay üreticimiz kazanacaktır.
Dünya çay ekim alanlarının % 2.51'ini oluşturmaktadır
Çay üretim miktarı bakımından ise 3 milyon 950 bin ton olarak ölçülen 2009 dünya
Dünya genelindeki çay üretimine bakıldığında, 2009 yılı itibariyle 3 milyon 14 bin hektar olarak ölçülen çay ekim alanlarının % 47'sinin Çin'de bulunmakta, Türkiye'de 75 bin 851 hektar olan çay ekim alanlarının ise dünya çay ekim alanlarının % 2.51'ini oluşturmaktadır.
Çay üretim miktarı bakımından ise 3 milyon 950 bin ton olarak ölçülen 2009 dünya üretiminin % 34.82'sini Çin üretmektedir. Bunu sırasıyla Hindistan, Kenya, Sri Lanka ve % 5.02 ile Türkiye takip etmektedir. Geçen yıl ülkemizin çay ithalatında ilk üç sırayı % 56 ile Sri Lanka, % 13 ile Kenya ve % 11 ile İran almıştır. Bu yılın Ocak-Ağustos döneminde ise en fazla ihracat gerçekleştirilen ilk üç ülke sırasıyla Belçika, Hollanda ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olmuştur."