Açılış Sayfam Yap   Sık Kullanılanlara Ekle   

   Anasayfa          Künye          Yazar Girişi         Sitene Ekle         Arşiv
 
Köşe Yazısı - Ortadoğu’nun kaosu sona erer mi? - http://www.habergunebakis.com/
   
 

Dr.Mürteza HASANOĞLU ¬

Doç MürtezaHASANOĞLU

 Ortadoğu’nun kaosu sona erer mi?

 Yazı Boyutu

 Tarih : 29.10.2012 - 12:26:55


Ortadoğu’nun kaosu sona erer mi?

 

  Kaos kavramı günlük kullanımdaki anlamının aksine fizik, biyoloji ve son dönemde de sosyal bilimlerde “düzenli düzenliği” ifade eder. Düzensizliğin nedeni belirsiz bir karmaşa değildir, sonuçlar üzerinde etkileri olan değişkenlerin, sebep olabilecekleri etkinin boyutlarının önceden kestirilemezliğidir.  Kaosun içerisinde, başlangıç noktasına olan hassas bir bağımlılık söz konusudur. Gelişen her aşamada meydana gelen etkileşimlerin toplamı sonuçta bir kaos yaratır ve kimin neye ne derecede sebep olduğu anlaşılamaz.   

  Tunus’ta bir seyyar satıcının davranışına hassas bağımlı olan bir kaos süreci Ortadoğu’nun yapısal büyük kaosunun içerisinde kendine yaşam alanı açmış görünüyor. Ortadoğu’nun coğrafik, politik ve sosyolojik özellikleri, petrol üzerindeki kontrol stratejilerinin katalizör etkisiyle, yaşanmış olayların analiz edilmesini, gelecek olayların öngörülmesini neredeyse imkânsız hale getiriyor. Ancak hepimizin neler olduğuna dar bir anlayışı ve gelecek öngörümüz var. Önemli olan, bu anlayış ve öngörülerin ne kadarının gerçekle uyumlu olduğudur. Geçmişte olanları ne kadar doğru anlayabilirseniz bu doğruluk bugünü ve yarına yönelik anlayışınızı o kadar etkileyecektir.

  Arap baharının dinamiklerini özgürlük, adalet, demokrasi arayışına temellendirirseniz Libya’da ne olup bittiğini anlamlandırmak mümkün olmaz. Suriye’de neler olduğu ise biraz daha karmaşıktır. Halen nelerin neden dolayı olduğunu ve nereye gidildiğini anlamlandırmaya çalışıyoruz. Meydana gelmiş olaylardan yola çıkarak doğrunun ne olduğunu anlamak ve geleceği tahmin etmek muhtemelen sizi doğru yerde konumlandırmayacaktır. Yaşanan, elle tutulur olayları, delilleri bir araya getirmek sanılanın aksine resmi tamamlamaya bir türlü yetmez. Uluslararası alanda, çevrelerini etkileme gücü olan aktörlerin stratejileri bazen açık, çoğunlukla kapalı ve bilinmezdir. Aktörlerin karşılıklı etkileşim sürecinde bu stratejilerin ne kadar başarılı olduğu, kimin diğerine kendi isteklerini kabul ettirdiği çoğu zaman başka şekillerde görülür olur. Bazen duvarlar yıkılır, bazen renkli devrimler,  bazen türlü baharlar olur. Ancak genel olarak kabul edilebilecek bir konu, aktörlerin stratejilerinin kaosun sınırlarını belirlediğidir. Belirsizliğin belirli olduğu, düzensizlik içinde bir düzenin  anlaşılabildiği yer burasıdır. Sözün özü şudur: yaşanan günlük olayların peşinde sürüklenerek doğru bilgiye ulaşmak imkânsızdır, kaosun içinde kaybolursunuz, stratejileri anlarsanız (kaos kuramındaki garip çekiciler tanımına uyarlar) geçmişi, günü ve geleceği bir düzen içinde anlayabilirsiz.

  Ancak aktörlerin stratejileri hepimize açık olmadığından, bunları geçmişte yaşanmış tecrübelerimiz üzerine kurduğumuz zihni bir modele göre tahmin etmeye çalışırız. Dolayısıyla bu da şimdi aktaracaklarımızın tartışmaya açık yönüdür.

  Arap Baharının, alternatif enerjilerin önünü açmaya yardımcı olduğunu kabul etmek yanlış olmayacaktır. Böylece, petrole ulaşmanın maliyetinin yükselmesi alternatif enerjileri nispi olarak ucuzlatmıştır. Petrol ürünlerinin fiyatının artmasının aksine, Ortadoğu’nun kaosun içerisine atılmasının sebebi olan petrol, uzun vadede önemini kaybetmektedir. Kaosun kıyısında yaşanan düzensizlik değişim için gerekli ortamı sağlamaktadır.

  Petrolün enerji alanındaki son dönem getirilerinin İsrail ile bir savaş hazırlığına veya diktatör rejimlerin keyfi harcamalarına değil geniş halk kitlelerine yönelik yatırımlara aktarılması olasıdır. Ortadoğu’da öngörülen değişim birinci dünya savaşının bitiminde oluşmaya başlayan düzeni farklı bir konuma taşımaktadır. Değişim basit değil aksine ciddi bir düzeydedir. Yüz yıl öncesinin aksine istilacı ordular yoktur bu sefer. Libya’daki dış müdahale isyancıların yeterli güce ulaşamamasından kaynaklanıyordu. Suriye’de de isyancıların devlet güçlerine karşı bir denge durumuna ulaşmaları mümkün görünmüyor. Mücadeleyi devam ettirebilmek için kent ve kasabaları kullanmaları, konvansiyonel olarak daha güçlü olan devlet güçlerinden saklanmalarını sağlarken, sivil halkın zarar görmesi nedeniyle uzun vadede destek görmeleri ihtimalini gittikçe zayıflatıyor.

  Petrol tükendiğinde bölgede yaşanacak iktidar mücadeleleri şimdiden kontrollü bir biçimde gerçekleştirilmeye çalışılıyor. Kimi aktörler işin harekete geçiricisi pozisyonunda kimi takipçi konumunda. Örneğin Çin bu olayların başlamasında bir etkiye sahip görünmemekle beraber, gelişen durumda uzun vadeli çıkarları korumaya çalışıyor. Gelişen olaylara yöne vermese de durumunu korumaya çalışıyor. Şimdilik bir takipçi olduğu söylenebilir. Belki de uzun vadeli niyetlerini çabuk belli etmesi şimdi takipçi olmasının nedeni sayılabilir. Muhtemelen bunun bedeli olarak, Çin tahmin ettiğinden daha fazla biçimde bölgeden ve Afrika’dan uzak kalacak ve bölgede Batı dünyasının alternatifi Çin değil Rusya olacaktır.

  Karşıtlıkları ile var olan her şey gibi bölgede de Rusya’nın karşıtı ABD değil, yumuşak gücüyle hazırlık yapan Türkiye’nin olması şaşırtıcı olmamalıdır. Nükleer güç dengesinde de ABD’nin Türkiye tarafında olması beklenmelidir. Suriye’deki olaylara bu gözlükle bakarsanız, yakında bir savaş değil karşılık bir kaplaşma görürsünüz. Arap Baharının son noktası muhtemelen bu olacaktır. Ortadoğu ve Afrika’da yakın dönemde başlayacak bir kaplaşma görebiliriz. Rusya ve İran merkezli bir bloğa karşı Türkiye tarafında ekonomik ilişkiler ve mezhepler ekseninde toplanan bir bloğun yükselişi görülebilir. Bu kaplaşma soğuk savaş dönemindeki biçimde gelişirse Ortadoğu’nun kaos’unun bittiğinin ve artık bir denge kurulduğunun işareti olabilir. Lübnan istihbarat şefinin öldürülmesi önemli bir olaydır. Lübnan’da bazı dinamikleri ve böylelikle Ortadoğu’yu beklenmedik bir şekilde harekete geçirmeye çalışılıyor olabilir.


2337 Kişi Tarafından Okundu.

Yazdır Yorum Ekle Tavsiye
 
1 2 3 4 5   Bu Yazıya Toplam 15 Puan Verildi
 Kaynak :  Dr.Mürteza HASANOĞLU

 Kategori ¬ Köşe Yazısı

  Yorum ( 0 )   

Kayıtlı Yorum Bulunmuyor.

 

 Bu Yazara Ait Diğer Yazılar

Dünyanın düzeni nereye gidiyor?

 05.03.2017

Suriye’ye mi bakmak, Suriye’den mi bakmak?

 03.05.2016

Rusya’yla tekrar komşu olmak

 12.12.2015

Suriye’nin iç savaşında Rusya dönemi

 20.11.2015

İranla varılan nükleer anlaşma bir açılım mı, fiyasko mu?

 20.07.2015

Ortadoğu’nun bitmeyen mücadeleleri

 31.05.2015

21. yüzyılda dünyada doğalgazın jeopolitik, jeostratejik önemi ve TANAP

 23.03.2015

Azerbaycanda yerel yönetimlerin gelişim süreci

 08.01.2015

Cumhurbaşkanlığı Seçimi, ‘Yeni Türkiye’nin miladı mı oldu?

 23.11.2014

Haydar Aliyev Vakfı Başkanı Mehriban Aliyeva

 13.08.2014

Haydar Aliyev Vakfı: Azerbaycan gerçeklerinin tebliğine katkısı

 05.06.2014

Dağlık Karabağ’da Ermeni zulmü ve Hocalı katliamı(25-26 Şubat 1992)

 19.03.2014

Arap Baharı, Büyük Ortadoğu Projesi ve Türkiye’ye yansıması

 15.02.2014

Enerji diplomasisi ve doğalgazda tarihi anlaşma Şahdeniz 2

 09.01.2014

Suriye denklemi

 16.12.2013

Firidun Bey Köçerli Eserleri Kitabı

 09.09.2013

Devlet Başkanlığı seçimleri

 02.09.2013

Doç. Dr. Elçin Ahmedovun Ermenistanın Azerbaycana Yönelik Tecavüzü kitabı

 14.07.2013

Mısır Arap Baharı’nı yanlış mı anladı?

 11.07.2013

Güney Amerika’dan Kuzey Suriye’ye kadar değişenler

 27.03.2013

Denge durumu

 14.01.2013

Ortadoğu’nun kaosu sona erer mi?

 29.10.2012

Suriye’nin Türk uçağından istediği

 28.07.2012

Küreselleşme ve Çin

 24.06.2012

Ortadoğu’nun yeni değişim halkaları Suriye ve İran

 25.02.2012

Petrolün laneti

 03.11.2011

Libya ve Suriye arasındaki farka analitik bakış

 25.09.2011

Türkiye - Ukrayna ilişkileri ve Ukrayna’da tarım

 15.08.2011

Kamu yönetimi ve yolsuzluk

 01.07.2011

Arap Baharı Suriye’nin kapısında

 07.06.2011

Ortadoğu’daki devrimler

 11.04.2011

Ortadoğu’da demokratik petrol devrimleri

 21.02.2011

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) 11. Devlet ve Hükümet Başkanları zirvesinin önemi

 13.01.2011

Azerbaycan -Türkiye ilişkileri perspektifinde Türk Dünyası zirvesi ve yüksek düzeyli stratejik işbirliği

 21.12.2010

Çin-Türkiye Anlaşmasının başka yüzleri

 20.11.2010

 
 SON DAKİKA
 
 

 Duyuru
  HABERGÜNEBAKIŞ FACEBOOKTA  

  HABERGÜNEBAKIŞI DÜNYA DİLLERİNDE OKUMA  

  TÜRKİYE-GÜRCİSTAN HABERCİ GAZETESİNİ JPEG OLARAK OKU  

  Site videosunda Yaşamın İçinden Türkiye Programı fragmanı  

 
 Köşe Yazıları

İlker ÇAKAN

İlker ÇAKAN ¬
“Sanatçı; toplumun dertlerini, sorunlarını algılayan insan demektir”

Yasin TEMİZKAN

Yasin TEMİZKAN ¬
15 Temmuz Demokrasi Zaferi

Prof. Dr.Reşat KASAP

Prof. Dr.Reşat KASAP ¬
Demokrasinin gelişmesinde ve sağlıklı bir toplumun oluşumunda

Doç. Dr. Meral MERT

Doç. Dr. Meral MERT ¬
Şeker hastalığı

Sadullah KAVAK

Sadullah KAVAK ¬
Vatandaş ve insan olmamızın gereği üretmek

İbrahim UYAR

İbrahim UYAR ¬
MÜSİAD Türkiye’de 86, yurtdışında 68 ülkede 181 noktada

Ali KOPLAY

Ali KOPLAY ¬
Bütçe dışı fon uygulamaları ve Türkiye Varlık Fonu (2)

Av. Fatih SARIOĞLU

Av. Fatih SARIOĞLU ¬
Gürcistanda orturum başvurusunun reddine itiraz davası

Prof MuhittinYÜREKLİ

Prof MuhittinYÜREKLİ ¬
Batı

Doç.Dr.Elçin AHMEDOV

Doç.Dr.Elçin AHMEDOV ¬
Ermenistanın devlet terörü politikası ve Azerbaycana karşı saldırganlığının sonuçları

Doç MürtezaHASANOĞLU

Doç MürtezaHASANOĞLU ¬
Dünyanın düzeni nereye gidiyor?

Dr. Emine ÖKSÜZOĞLU

Dr. Emine ÖKSÜZOĞLU ¬
Hz. Peygamber hürmetine, dön yüzünü bana

Abdil KOÇ

Abdil KOÇ ¬
Ne kadar çevreciyiz?

Leman HALİLOVA

Leman HALİLOVA ¬
Kafkasyanın iki önemli stratejik müttefiki

Cemal TUZCUOĞULLARI

Cemal TUZCUOĞULLARI ¬
Yaratıcı muhasebe stratejileri(1)

Hasan AZAKLI

Hasan AZAKLI ¬
Dünyada nadir bir örnek; iki ülke bir gazete, TÜRKİYE-GÜRCİSTAN HABERCİ GAZETESİ

Naile MEMMEDOVA

Naile MEMMEDOVA ¬
Avrupa oyunları; neden Azerbaycan?

Kübra IŞIK

Kübra IŞIK ¬
Aşırı terleme (Hiperhidroz)
 
 
Bugün için Haber Eklenmedi.
 
 Takvim
 
 Ziyaretçi İstatistikleri
   
 Online : 18
 Bugün : 104
 Dün : 686
 Toplam : 1085845
 Ip No : 34.237.51.159
     

 
 Son Haberler
 
 Popüler Haberler
 
 Döviz Bilgileri

Bilgilere Geçici Olarak Ulaşılamıyor.

 
 Hava Durumu



 
 Reklam
 Reklam
 Reklam

 



 
 

   © Copyright - 2009- http://www.habergunebakis.com/ - Habergunebakis.com'da yayınlanan her türlü yazı ve haber kaynak belirtilmeden kullanılamaz. Sayfalarımızda kaynak belirtilerek yayınlanan haberler ilgili kaynağa aittir ve bu haberlerin kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi/kuruma ait olacaktır. Başka kaynak veya yazarlara ait yazılardan dolayı Haber Güne Bakış sorumlu tutulamaz.

Bu site

HABER GÜNE BAKIŞ

altyapısını kullanmaktadır.