Açılış Sayfam Yap   Sık Kullanılanlara Ekle   

   Anasayfa          Künye          Yazar Girişi         Sitene Ekle         Arşiv
 
Köşe Yazısı - Telif Hakları - http://www.habergunebakis.com/
   
 

Cemal TUZCUOĞULLARI ¬

Cemal TUZCUOĞULLARI

 Telif Hakları

 Yazı Boyutu

 Tarih : 25.04.2013 - 00:19:45


Dünya devletlerinde olduğu gibi ülkemizde de kanun ve nizamnameler ihtiyaçtan veya siyasi rejimden dolayı zaman zaman değişmektedir.

 

  Dünya devletlerinde olduğu gibi ülkemizde de kanun ve nizamnameler ihtiyaçtan veya siyasi rejimden dolayı zaman zaman değişmektedir. Bu itibarla Türkiye’de Telif Haklarının gelişimini gösteren kilometre taşlarını sizlerle beraber hatırlamaya çalışalım.  Bilindiği gibi telif, bilim adamı, yazar, sanatçı ve şairin emeğinin karşılığıdır.

  Ülkemizde kanun düzeyinde Telif Hakkı ilk defa Osmanlı döneminde ele alındı ve Telif verilmeye başlandı. 1839–1861 yılları arasında Padişah olan Abdülmecid döneminde 1857 yılında çıkarılan “Telif Hakkı Nizamnamesi” yazar, şair ve sanatçıya pek fazla bir hak vermedi ama bu alanda bir başlangıç olduğu gerçektir. Telif Hakkının kanun ile ele alınmasını sağlar.

  1909 -1918 tarihleri arasında Osmanlı Devleti’nin başına geçen Padişah Mehmet Reşat döneminde 1910 yılında bilim adamı, sanatçı ve yazarların hakları yeniden gündeme gelir. 1857 yılında ferman olarak halka duyurulan :

  Hakkı Telif Nizamnamesi günün ihtiyaç ve şartlarına göre yeniden düzenlenir. 1910 yılında “Telif Kanunu” adı altında yürürlüğe girer. Aradan çok zaman geçmeden Birinci Dünya Savaşı çıkar. Rafta bekleyen kanun hiç uygulanmadan:

  Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Türk Milleti’nin Kurtuluş Savaşı başlar.  Osmanlı Devleti’nin dönemi resmen biter. Anadolu Toprakları üzerinde Ulu Önder Atatürk’ün liderliğinde Türkiye Cumhuriyeti 29 Ekim 1923 tarihinde kurulur. Savaşın geride bıraktığı derin yaraların sarılması uzun zaman alır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin birinci Anayasası 1923’de kabul edilir. 1927 yılında İstanbul Radyosu kurulup yayına başlar. Radyo programları için yazar ve sanatçıların eserleri kullanılmaya başlanır.

  1933 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun Onuncu Yıl kutlamaları için Ulu Önder Atatürk Nutkunu okurken ülke sorunlarını ve yapılması gerekenleri sıralar. Kalkınma seferberliği başlatılır.

  1938 yılında Ankara Radyosu kurulur. Bilim adamı, yazar, şair ve sanatçıların eserleri  radyo programlarında kullanılmaya devam edilir.

  10 Aralık 1948  tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi kabul edilir. Türkiye de bu Beyannamenin altına imza atar. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 27. maddesi şöyledir.

  1.Herkes, toplumun kültürel yaşamına özgürce katılma,  sanattan yararlanma ve bilimsel gelişmeye katılarak yararlarını paylaşma hakkına sahiptir.

  2.Herkes yaratıcısı olduğu bilim, yazın ve sanat ürünlerinden doğan manevi hakları “Temel İnsan Hakları” olarak tescil edilmiş olması Telif Haklarının kabul edilmesidir.

   Dünya’daki bu gelişme üzerine Türkiye’de 1951 yılında 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çıkarılır. Bilim adamı, yazara ve sanatçıya eserinin değeri sorulmaz ama o günün yetkilisi her kim ise yayın bedeli olarak (telif) ne takdir etmişse eser sahibine bir miktar ödeme yapılır.

  1960 yılında askeri darbe yapılır. 1961 de Anayasa ikinci defa yazılır.

  1964 yılında TRT Genel Müdürlüğü kurulur. Telif durumda pek değişiklik olmaz. Yine yazar ve sanatçıların eserlerine başkaları değer biçer.

  1969 yılında TRT siyah-beyaz televizyon yayınları başlar. Bilim adamı, yazar ve sanatçıların eserleri daha çok kullanılır. On yıl gibi kısa bir zaman sonra renkli televizyon yayınları ve özel TV kanalları yayına girmeye başlar.

  Türkiye’de 1980 yılında Askeri darbe yapılır. Halk oylaması sonunda 1982 Anayasası yürürlüğe girer.

  1982 Anayasasının bazı bölümlerine beraberce bakalım ;

  -Madde 25 - Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir.

  -Madde  26 - Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.

  -Madde  27 – Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanda her türlü araştırma hakkına sahiptir. Yayma hakkı, Anayasanın 1, 2 ve 3 ncü maddeleri hükümlerinin değiştirilmesini sağlamak amacıyla kullanılmaz.

  -Madde 28 – Basın hürdür, sansür edilemez… diye yazılsa da devletin güvenliği dikkate alınarak kanunla düzenlemeler yapılır.

  - Basın hürriyetinin sınırlanmasında, Anayasanın 26 ve 27 nci maddeleri uygulanır.

  1986 yılında 5846 sayılı Kanunda yapılan değişiklikle Telif Haklarının korunması için Meslek Birlikleri kurulur.

  Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği (İLESAM) 28 Nisan 1986 tarihinde ilk yönetimi Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından atanır. T.C. Bakanlar Kurulu kararı ile kurulur.

  İlesam’ın Görevleri :

  Bilim adamı, yazar, şair ve sanatçıların eserlerinden doğan maddi ve manevi haklarını korur. Telif Haklarını savunur. Korsan yayınlarla mücadele eder. Üyeleri adına yayın kuruluşları ile sözleşme yapar. Eserleri koruma altına alır.


3592 Kişi Tarafından Okundu.

Yazdır Yorum Ekle Tavsiye
 
1 2 3 4 5   Bu Yazıya Toplam 5 Puan Verildi
 Kaynak :  Cemal TUZCUOĞULLARI

 Kategori ¬ Köşe Yazısı

  Yorum ( 0 )   

Kayıtlı Yorum Bulunmuyor.

 

 Bu Yazara Ait Diğer Yazılar

 
 SON DAKİKA
 
 

 Duyuru
  HABERGÜNEBAKIŞ FACEBOOKTA  

  HABERGÜNEBAKIŞI DÜNYA DİLLERİNDE OKUMA  

  TÜRKİYE-GÜRCİSTAN HABERCİ GAZETESİNİ JPEG OLARAK OKU  

  Site videosunda Yaşamın İçinden Türkiye Programı fragmanı  

 
 Köşe Yazıları

İlker ÇAKAN

İlker ÇAKAN ¬
“Sanatçı; toplumun dertlerini, sorunlarını algılayan insan demektir”

Yasin TEMİZKAN

Yasin TEMİZKAN ¬
15 Temmuz Demokrasi Zaferi

Prof. Dr.Reşat KASAP

Prof. Dr.Reşat KASAP ¬
Demokrasinin gelişmesinde ve sağlıklı bir toplumun oluşumunda

Doç. Dr. Meral MERT

Doç. Dr. Meral MERT ¬
Şeker hastalığı

Sadullah KAVAK

Sadullah KAVAK ¬
Vatandaş ve insan olmamızın gereği üretmek

İbrahim UYAR

İbrahim UYAR ¬
MÜSİAD Türkiye’de 86, yurtdışında 68 ülkede 181 noktada

Ali KOPLAY

Ali KOPLAY ¬
Bütçe dışı fon uygulamaları ve Türkiye Varlık Fonu (2)

Av. Fatih SARIOĞLU

Av. Fatih SARIOĞLU ¬
Gürcistanda orturum başvurusunun reddine itiraz davası

Prof MuhittinYÜREKLİ

Prof MuhittinYÜREKLİ ¬
Batı

Doç.Dr.Elçin AHMEDOV

Doç.Dr.Elçin AHMEDOV ¬
Ermenistanın devlet terörü politikası ve Azerbaycana karşı saldırganlığının sonuçları

Doç MürtezaHASANOĞLU

Doç MürtezaHASANOĞLU ¬
Dünyanın düzeni nereye gidiyor?

Dr. Emine ÖKSÜZOĞLU

Dr. Emine ÖKSÜZOĞLU ¬
Hz. Peygamber hürmetine, dön yüzünü bana

Abdil KOÇ

Abdil KOÇ ¬
Ne kadar çevreciyiz?

Leman HALİLOVA

Leman HALİLOVA ¬
Kafkasyanın iki önemli stratejik müttefiki

Cemal TUZCUOĞULLARI

Cemal TUZCUOĞULLARI ¬
Yaratıcı muhasebe stratejileri(1)

Hasan AZAKLI

Hasan AZAKLI ¬
Dünyada nadir bir örnek; iki ülke bir gazete, TÜRKİYE-GÜRCİSTAN HABERCİ GAZETESİ

Naile MEMMEDOVA

Naile MEMMEDOVA ¬
Avrupa oyunları; neden Azerbaycan?

Kübra IŞIK

Kübra IŞIK ¬
Aşırı terleme (Hiperhidroz)
 
 
Bugün için Haber Eklenmedi.
 
 Takvim
 
 Ziyaretçi İstatistikleri
   
 Online : 9
 Bugün : 539
 Dün : 686
 Toplam : 1086280
 Ip No : 3.233.224.8
     

 
 Son Haberler
 
 Popüler Haberler
 
 Döviz Bilgileri

Bilgilere Geçici Olarak Ulaşılamıyor.

 
 Hava Durumu



 
 Reklam
 Reklam
 Reklam

 



 
 

   © Copyright - 2009- http://www.habergunebakis.com/ - Habergunebakis.com'da yayınlanan her türlü yazı ve haber kaynak belirtilmeden kullanılamaz. Sayfalarımızda kaynak belirtilerek yayınlanan haberler ilgili kaynağa aittir ve bu haberlerin kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi/kuruma ait olacaktır. Başka kaynak veya yazarlara ait yazılardan dolayı Haber Güne Bakış sorumlu tutulamaz.

Bu site

HABER GÜNE BAKIŞ

altyapısını kullanmaktadır.